Niet oordelen

Na mijn vorige blog kreeg ik een reactie met de vraag: "Wat voor soort mensen zoek je voor de serie?". Een goede vraag waar ik van tevoren over na had gedacht. Iedereen die mijn thema een warm hart toedraagt leek een logisch antwoord, maar nadat ik iemand aangedragen kreeg ging ik toch twijfelen. Ik denk dat mijn interpretatie van mijn thema concreter is dan ik dacht.

Hier kwam ik achter toen ik de documentaire over de roadtrip van Robin de Puy voor de tweede keer bekeek. De eerste keer kijken maakte mij vooral stil. Ik was stil van de persoonlijke zoektocht die zij doormaakte. Stil van de oprechtheid die zij toonde. De tweede keer kijken zorgde ervoor dat ik al mijn gedachtes die door mijn hoofd schoten rustig op kon schrijven. Want gaat mijn serie Verbinding niet veel meer over oordelen? Of eigenlijk: niet oordelen.

Portret van Jakob. Gemaakt voor de serie.

Hoe makkelijk is het om te oordelen over anderen? Hoe snel trekken wij conclusies uit een snipper van informatie? Ik merk het aan mijzelf. Elke dag ben ik bewust dat ik oordeel. Het is logisch om te doen. Ik kom in een situatie en die beoordeel ik om vervolgens een bepaalde actie te ondernemen. Is deze situatie veilig? Vind ik dit leuk? Ga ik deze uitdaging aan? Lees ik dit nieuwsbericht verder? Het oordelen wordt lastiger als het over mensen gaat. Wij associëren bepaald gedrag met situaties die wij eerder hebben meegemaakt, of met verhalen van anderen. Het risico van het buitensluiten van individuen en groepen neemt vervolgens toe.

Wij leven in een maatschappij waar er hard gewerkt wordt aan persoonlijke uitstraling. We proberen te voldoen aan een ideaalbeeld die zelden gehaald wordt. Tegelijkertijd ligt het risico op de loer dat we neerkijken op mensen bij wie dit verre van lukt. En andersom gebeurt vervolgens ook: we verwachten dat anderen een mening over ons hebben en vullen dat voor hen in én handelen daarnaar. Hoe moeilijk het is om om mijzelf uit zo'n patroon te worstelen ondervind ik bijna elke dag. Ik weet dat het niet belangrijk is wat anderen van mij denken. Toch laat mijn gevoel zich daar vaak door leiden. Ik weet dat het niet erg is om fouten te maken, maar mijn gevoel zegt dat het perfect moet. Ik weet dat het belangrijk is om over mijn gevoelens te praten, maar mijn gevoel zegt dat anderen mij dan een watje vinden. Vluchtgedrag ligt op de loer. Ik heb vaak mijn gedachtegangen onderdrukt omdat ik dacht dat anderen het maar niets zouden vinden.

Dit is de reden dat ik denk dat mijn serie Verbinding meer gaat over niet oordelen. Niet oordelen zorgt dat er verbinding tussen mensen kan zijn. Het zorgt ervoor dat er ruimte is om in gesprek te gaan. Dat we ons niet laten leiden door vooroordelen, maar door nieuwsgierigheid. En dat wij ons niet laten leiden door wat anderen van ons zouden denken, maar dat wij ons kunnen openstellen voor onze eigen visie.

Link naar documentaire over de roadtrip van Robin de Puy.